Istota sporu

W 2022 r. przewoźnik zrealizował transport 12 elementów stalowych (kratownic) o długości 22 m każda, korzystając z zezwolenia kategorii IV na przewóz nienormatywny. Podczas kontroli przeprowadzonej przez WITD w Bydgoszczy ustalono:

1. Przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 3,85 t (rzeczywista masa zestawu 43,85 t).

2. Przekroczenie dopuszczalnej długości o 10,4 m (rzeczywista długość zestawu 26,63 m).

Inspektorzy uznali, że zezwolenie jest nieważne, gdyż ładunek spełniał kryterium niepodzielności jedynie w aspekcie długości, natomiast był „podzielny” w aspekcie masy. W ocenie organu, kratownice można było przewozić w mniejszej liczbie, aby nie przekraczać dopuszczalnej masy całkowitej dla pojazdu normatywnego (40 t), mimo posiadania zezwolenia kategorii IV.

Ramy prawne

Zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zezwolenie kategorii IV dopuszcza przewóz nienormatywny pojazdem o rzeczywistej masie całkowitej do 60 t, szerokości do 3,4 m (drogi jednojezdniowe) lub 4 m (drogi dwujezdniowe klasy A i S), długości do 23 m (zespół pojazdów) lub 30 m (zespół z osiami skrętnymi) oraz wysokości do 4,3 m, przy zachowaniu dopuszczalnych nacisków osi.

Kluczowe znaczenie w sprawie miała definicja „ładunku niepodzielnego” z art. 2 tiret XI dyrektywy 96/53/WE. Zgodnie z nią, ładunek uznaje się za podzielny, jeśli można go – bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka szkody – podzielić na dwa lub więcej mniejszych ładunków, które można przewieźć pojazdami spełniającymi wszystkie wymagania dyrektywy (dotyczące wysokości, długości, szerokości, nacisków osi i masy całkowitej). W omawianym przypadku, nawet przewóz jednej kratownicy o długości 22 m wymagałby pojazdu przekraczającego normatywną długość, co oznacza, że ładunek – mimo podziału – wciąż pozostawał „niepodzielny” w rozumieniu przepisów unijnych.

Znaczenie wyroku

Orzeczenie NSA jest pierwszym tego rodzaju, w którym zaprezentowano korzystną dla przewoźników interpretację pojęcia „ładunku niepodzielnego” w kontekście przewozów nienormatywnych. Jeśli linia orzecznicza sądów administracyjnych zostanie utrwalona, organy kontrolne będą zmuszone do zmiany dotychczasowych praktyk.

Przewoźnicy, którzy spotkają się z podobnymi zarzutami, powinni rozważyć powołanie się na tezy wyroku NSA (II GSK 2318/24) zarówno w odwołaniach od decyzji o nałożeniu kar pieniężnych, jak i w skargach do sądów administracyjnych. Wyrok jest prawomocny, co oznacza, że GITD nie ma możliwości jego zaskarżenia.

Sprawa VI SA/Wa 1318/15 wyrok w dniu 26.10.2015 – konkluzja:  w przypadku wykonywania pomiarów wagami SAW10C/II należy stosować wymagania producenta określone w instrukcji obsługi wagi, a nie procedury określone zarządzeniem wewnętrznym GITD; nadto waga SAW nie jest przystosowana do pomiaru nacisków osi i masy całkowitej zespołów pojazdów o liczbie osi składowych większej niż 4 – obroniono karę 44280 zł;

Sprawa VI SA/Wa 1319/15 wyrok w dniu 26.10.2015 –konkluzja: nieprawidłowe stosowanie instrukcji obsługi wagi SAW10c/II; stosowanie wagi w sposób sprzeczny ze świadectwem homologacji D98-09-08 – obroniono karę 44520 zł;

Dziękujemy za zaufanie i liczymy na kolejne dobre wieści z WSA i NSA w prowadzonym przez nas sprawach.

Sprawa II GSK 1114/14 – konkluzja: w przypadku kontroli spółki cywilnej ewentualna kara pieniężna powinna zostać nałożona jedną decyzją na wszystkich wspólników spółki; GITD od lat przyjmował w ocenie CSK nieprawidłową interpretację, że w przypadku wspólników spółki cywilnej odrębna kara pieniężna nakładana jest na każdego z osobna. Prawnicy CSK udowodnili błędną praktykę GITD, która zmierzała do omijania górnej granicy wysokości kary pieniężnej poprzez nakładanie wielu kar z tytułu jednej kontroli drogowej bądź w siedzibie przedsiębiorstwa. Nadto w wyniku prowadzonego sporu sprawa trafi z powrotem do GITD, gdzie kara pieniężna powinna zostać umorzona w całości z uwagi na upływ dwuletniego okresu karalności naruszenia (art. 92 c ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym) – obroniono karę 15000 zł;

Sprawa II GSK 1449/14 – konkluzja: nieprawidłowe używanie wag SAW10C/II w trakcie kontroli drogowej przez inspektorów transportu drogowego; wskutek powyższego pomiar został uznany za wątpliwy, zaś kara pieniężna z uwagi na naruszenie art. 7 i 77 Kpa bezzasadna – obroniono karę pieniężną 9180 zł;

Sprawa II GSK 1342/14 – konkluzja: nieprawidłowe używanie wag SAW10C/II w trakcie kontroli drogowej przez inspektorów transportu drogowego; wskutek powyższego pomiar został uznany za wątpliwy, zaś kara pieniężna z uwagi na naruszenie art. 7 i 77 Kpa bezzasadna – obroniono karę pieniężną 15000 zł;  dodatkowo GITD zobowiązano do zapłaty dla naszego klienta kwoty 2125 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Powyższe rozstrzygnięcia wskazują niezbicie, iż GITD dość swobodnie podchodzi do obowiązków rzetelnego i obiektywnego rozpatrywania spraw administracyjnych i zbyt łatwo nakłada kary pieniężne, zarówno w oparciu o błędnie zgromadzony materiał dowodowy, jak i w oparciu o niewłaściwą interpretację obowiązujących przepisów.